අද අප ජීවත් වන කාර්යබහුල මෙන්ම තරගකාරී සමාජය දෙස බැලීමේදී, බොහෝ දෙනෙකු අනුන්ට බැණ වැදීම සහ අන් අයව විවේචනය කිරීම තමන්ගේ ජීවිතයේ දෛනික පුරුද්දක් කරගෙන ඇති
අයුරු පෙනෙන්නට තිබේ. ඇතැම්හු තමන්ට අන් අයට බැණීමට ඇති හැකියාව හෝ රිදෙන්නට වචන කීමේ හැකියාව පිළිබඳව මහත් අභිමානයෙන් හා උජාරුවෙන් කතා කරති. තවත් කෙනෙකුගේ සිත රිදවීම තමන් ලැබූ ජයග්රහණයක් හෝ දක්ෂතාවක් ලෙස ඔවුන් සැලකුවද, සැබෑ මානුෂීය සහ ආධ්යාත්මික දක්ෂතාව වන්නේ කෙනෙකු තමන්ට බණින විට පවා නිහඬව එය ඉවසා සිටීමට ඇති හැකියාවයි. අනුන්ගෙන් බැණුම් ඇසුවද, තමන් පෙරළා බැණීමට පුරුදු නොවීම කාන්තාවක සතු කරගත යුතු උතුම්ම මෙන්ම සුන්දරම ගුණාංගයකි. මෙම ලිපිය මඟින් සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ, අප අපගේ එදිනෙදා වචන භාවිතයේදී කොතරම් ප්රවේශම් විය යුතුද සහ අකුසල් වචන භාවිතයෙන් ලැබෙන බරපතළ විපාක මොනවාද යන්න පිළිබඳවයි.
නිශ්ශබ්දතාවයේ ඇති මහා වටිනාකම
යමෙකු ක්රෝධයෙන් හෝ ඊර්ෂ්යාවෙන් අපට බණින විට අප නිහඬව සිටින්නේ නම්, බුදුදහමට අනුව එම බැණිමේ කර්මය අදාළ වන්නේ බණින පුද්ගලයාටමය. එම නොසන්සුන් මොහොතේ නිහඬව සිටීම යම් තරමක අසීරු කාර්යයක් වුවද, එය තමන්ගේ මනස පාලනය කරගනිමින් පෞද්ගලිකව ජයගත හැකි උසස් තත්ත්වයකි. නමුත් අප කේන්තිගෙන පෙරළා බැණ වැදුණහොත්, අපේ මුවින් පිටවන වචන නැවත කිසිදා ආපසු හැරවිය නොහැකිය.
පැරණි සිංහල ව්යවහාරයේ පවතින පරිදි, “වචනයක් ගියහොත් එය අලි ඇතුන් ලවා පවා ආපසු ඇදවිය නොහැක.” වචනයක් පිට කිරීමේදී අප ඉතා කල්පනාකාරී විය යුත්තේ එබැවිනි. ධර්මය නොදන්නා අනුවණයන් පරුෂ වචනයට පරුෂ වචනයෙන් පිළිතුරු දීම වීරකමක් හෝ තමන්ගේ ආත්ම අභිමානය රැකගැනීමක් ලෙස සැලකුවද, සැබෑ ධර්මයට අනුව වීරයා වන්නේ ගැටෙන්නට එන පුද්ගලයා ඉදිරියේ තමාද නොගැටී, ඉවසීමෙන් යුතුව දෙපසටම යහපත සලසන තැනැත්තාය.
වචනයේ වැරදීමෙන් ලැබෙන දීර්ඝකාලීන සසර විපාක
වචනය වැරදි ලෙස භාවිත කිරීම නිසා මෙලොව මෙන්ම පරලොවද භයානක විපාක ලැබෙන බව බෞද්ධ සාහිත්යයේ එන කතා පුවත්වලින් මනාව පැහැදිලි වේ. කාශ්යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමයේ විසූ එක් ගොවියෙකුගේ කතාව මීට කදිම නිදසුනකි.
තම මිතුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්රමුඛ මහා සංඝරත්නයට නිවෙසට පැමිණ දානයක් දීමට ඇරයුම් කළ අවස්ථාවේදී, කෝපයට පත් එම ගොවියා, “මම දන් බෙදන්න එන්නම්, උඹ ගිහින් ඒ කාශ්යප බුදුන්ට කියපිය මගේ කුඹුර හාලා දෙන්න කියලා” යනුවෙන් ඉතා පහත්, පරුෂ වචනයක් පැවසීය. මෙම අකුසල වචනයේ විපාක වශයෙන් ඔහු බුද්ධාන්තරයක් පුරා නිරයේ දුක් විඳ, ඉන් පසුවත් වර්තමාන ගෞතම බුදු සසුන පහළ වන තෙක්ම ගිනියම් වූ මඩේ බැස කුඹුරු හාන ප්රේතයෙකු ලෙස උපත ලබා අප්රමාණ දුක් වින්දේය. බුදු කෙනෙකුට කළ සුළු වචන මාත්රයක අපහාසයක් පවා කොතරම් දීර්ඝ කාලයක් සසර පුරා විපාක දෙනවාද යන්න මෙයින් මනාව පැහැදිලි වේ.
ආර්ය උපවාදයේ බරපතළකම
විශේෂයෙන්ම සිල්වත්, ගුණවත් උතුමන්ට හෝ මහා සංඝරත්නයට ආක්රෝශ පරිභව කිරීම, එනම් බැණ වැදීම හා අපහාස කිරීම බුදුදහමේ හැඳින්වෙන්නේ ‘ආර්ය උපවාදය’ ලෙසයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ‘අක්කෝසක සූත්රයේදී’ පැහැදිලිව පෙන්වා දී ඇති පරිදි, සබ්රහ්මචාරීන් වහන්සේලාට ආක්රෝශ පරිභව කරන පුද්ගලයාට මෙලොවදීම සහ පරලොවදී බරපතළ විපාක දහයකට (10) මුහුණ දීමට සිදුවේ.
නොලැබූ මාර්ග ඵල ලබා ගැනීමට නොහැකි වීම
ජීවිතයේ කොතරම් උත්සාහ කළත් නිවන් මඟ ඈත් වීම.
ලබා ඇති ධ්යාන සමාධි පිරිහී යාම
සිතේ පැවති එකඟතාව සහ ගුණධර්ම විනාශ වීම.
සද්ධර්මය තුළ දියුණුවක් ලැබීමට නොහැකි වීම ආධ්යාත්මික පිරිහීමට ලක්වීම.
අධිමානයට පත්වීම
තමන් අවබෝධ නොකළ ධර්මතාවලට පැමිණි බව සිතන මානසික මුළාවට පත්වීම.
ශාසනය කෙරෙහි කලකිරීම
සිත තුළ ශ්රද්ධාව අතුරුදන් වීම.
බරපතළ ඇවැත්වලට පත්වීම
පැවිදි උතුමෙකු නම් පාරාජිකා වැනි බරපතළ ශාසනික වැරදිවලට පෙලඹීම.
සුව කළ නොහැකි දරුණු රෝගාබාධ වැලඳීම
ශරීරයේ දරුණු පිළිකා, අංශභාගය වැනි කර්මජ රෝග හටගැනීම.
උමතු භාවයට පත්වීම
මනසේ සමතුලිතතාව බිඳවැටෙන්නේ සිහිය විකල් කරවමිනි.
සිහිමුළා වී මියයාම
මරණ මංචකයේදී සිහිය පිහිටුවා ගැනීමට නොහැකි වීම.
මරණින් මතු දුගතියේ උපත
මරණින් මතු නිරයේ හෝ අපායේ උපත ලබා දුක් විඳීමට සිදුවීම.
පාරාජිකා වැනි බරපතළ ඇවැත්වලට පත්වීම බුදුදහම තුළ උපමා කර ඇත්තේ දෙබෑ වී ගිය මහා බන්ධන ගලක් නැවත කිසිදා ඇලවිය නොහැකි සේත්, හිස ගසා දැමූ මිනිසෙකුට නැවත පණ දිය නොහැකි සේත් සපුරාම විනාශකාරී තත්ත්වයක් ලෙසයි.
දබ්බ මල්ලපුත්ත රහතන් වහන්සේගේ පුවත
අතීතයේ සසරේ කරන ලද සුළු වාචසික අකුසලයක්, උත්තරීතර රහත් භාවයට පත් වූ ජීවිතයේදී පවා විපාක දෙන ආකාරය දබ්බ මල්ලපුත්ත රහතන් වහන්සේගේ කතාවෙන් මනාව පැහැදිලි වේ. උන්වහන්සේ කාශ්යප බුද්ධ කාලයේදී එක්තරා ස්වාමීන් වහන්සේ නමකට අභූත චෝදනාවක් (බොරු චෝදනාවක්) එල්ල කර තිබුණි. එහි විපාකයක් ලෙස උන්වහන්සේ මෙලොවදී රහත් වී සියලු කෙලෙසුන් නසා සිටියදී පවා, මෙත්තියා නම් භික්ෂුණිය ලවා සමාජය ඉදිරියේ අභූත චෝදනා ලැබීමට සිදුවිය. මෙයින් පෙනී යන්නේ අකුසල් වචන භාවිතය සසර පුරා කොතරම් දුරට පුද්ගලයෙකු ලුහුබඳිනවාද යන්නයි.
වර්තමාන සමාජයට වටිනා පණිවිඩයක්
අද වර්තමාන සමාජයේ පවතින විවිධ ආර්ථික හෝ දේශපාලන ගැටලු මුල් කරගෙන මිනිසුන් කරන පින්කම්වලට ගරහන්නට හෝ තෙරුවන්ට අපහාස කරන්නට පෙලඹීම ඉතා අවාසනාවන්ත තත්ත්වයකි. විශේෂයෙන්ම වර්තමානයේ කාන්තාවන් මෙන්ම තරුණ පරපුර සමාජ මාධ්ය (Social Media) ඔස්සේ ඉතා සැණින්, නොසිතා, ගුණවත් භික්ෂූන් වහන්සේලාට සහ අන් අයට නිග්රහ කරමින් අකුසල් රැස් කරගනිති. කමෙන්ට් (Comments) සහ පෝස්ට් (Posts) හරහා සිදුවන මෙම වාචසික අකුසල් තමන්ගේ ජීවිත අඳුරට ඇද දමන බව බොහෝ දෙනෙකුට අමතක වී ඇත.
යම් හෙයකින් අප අතින් නොදැනුවත්කමින් හෝ කෝපය නිසා එවැනි වරදක් සිදුවී ඇත්නම්, වහාම රුවන්වැලි මහා සෑය වැනි පූජනීය ස්ථානයකට හෝ නිවෙසේ බුදු මැඳුර ඉදිරියට ගොස් තෙරුවන් වැඳ වැටී, අවංක සිතින් කමා කරගැනීමෙන් එම බරපතළ පාපකර්මයෙන් නිදහස් වීමට උත්සාහ කළ යුතුය. ජීවිතයක සැබෑ ගැළපෙන සුන්දරත්වය සහ ජයග්රහණය ඇත්තේ අනුන්ට බැණ වැදීම හෝ රිදවීම තුළ නොව, තම මුව සංවර කරගෙන නිහඬතාව ප්රගුණ කිරීම තුළය. නිවෙසක පදනම වන කාන්තාව සතු වචනයේ සංවරකම මුළු පවුලම නීරෝගිමත් සහ සතුටුදායක තැනක් බවට පත් කරයි. එබැවින් කවුරු අපට බැණ වැදුණත්, පෙරළා බණින්නට හෝ වෛර කරන්නට පුරුදු නොවී, ධර්මානුකූලව තම මුව සහ ජීවිතය සංවර කර ගැනීමට අප සැම අදිටන් කරගත යුතුය.
TEXT – මධුර ප්රභාත් ගමගේ
