හෘද රෝග කියන්නේ අද වෙද්දි වයස් භේදයක්, තරාතිරමක් නැතුව ඕනෑම කෙනෙක්ව ගොදුරු කරගන්නා අතිශය දරුණු මාරකයක් බවට පත්වෙලා. පසුගිය සතියේ ඉන්දියාවෙන් අසන්නට ලැබුණු ශෝකජනක පුවතක් මුළු වෛද්ය ක්ෂේත්රයම කම්පනයට පත් කළා. ඒ නාග්පූර්හි ප්රකට ස්නායු ශල්ය වෛද්යවරයකු (Neurosurgeon) වූ 53 හැවිරිදි වෛද්ය චන්ද්රශේකර් පක්මෝඩේ මහතාගේ හදිසි අභාවයයි. ඔහු මිය යන්නේ රෝහලට ගෙන යාමටත් පෙරයි.
මෙහි ඇති වඩාත්ම බරපතළ සහ අප දැනුවත් විය යුතු කාරණය වන්නේ, ඔහු මිය යන්නට හරියටම දින 03 කට පෙර ECG පරීක්ෂණයක් සිදු කර තිබීමයි. එහි ප්රතිඵලය වුයේ ඔහුගේ හදවතේ ක්රියාකාරීත්වය ඉතා සාමාන්ය මට්ටමක පවතින බවයි. එසේ නම්, දින 3කින් නීරෝගි හදවතක් නතර වුණේ කොහොමද? ඇයි ඒක ECG එකෙන් පෙන්නුවේ නැත්තේ?
අද ලිපියෙන් අපි කතා කරන්නේ සමාජයේ බොහෝ දෙනෙක් නොදන්නා, ඇතැම් විට වෛද්යවරුන් පවා නොමඟ යවන මෙම හෘදයාබාධ සහ ECG පරීක්ෂණයේ සීමාවන් ගැනයි.
ECG එකක් කියන්නේ මොකක්ද? එයින් හදවතේ සියල්ලම පෙනෙනවාද?
බොහෝ දෙනෙක් හිතාගෙන ඉන්නේ ECG පරීක්ෂණයක් කළාම හදවතේ තියෙන සියලුම ලෙඩ රෝග හඳුනාගන්න පුළුවන් කියලා. නමුත් ඇත්ත තත්ත්වය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්.
ECG (Electrocardiogram) එකකින් කරන්නේ හදවතේ ක්රියාකාරිත්වයට බලපාන “විද්යුුත් රටාව” (Electrical Activity) සටහන් කරගැනීම පමණයි. සරලවම කිව්වොත්, හදවත ගැහෙන්න අවශ්ය කරන්ට් එක හරියට වයර් දිගේ යනවාද කියන එක තමයි මෙතැනදී බලන්නේ.
ඔබට මෙය සරල උදාහරණයකින් පැහැදිලි කරන්නම්. ඔබ වාහනයක් මිලදී ගන්න යනවා කියල හිතන්න. ඔබ වාහනය පණ ගන්වා එය නතර කර තිබියදී (Start කර තිබියදී) එන්ජිමේ ශබ්දයට සවන් දෙනවා. එන්ජිම හොඳට වැඩ කරනවා වගේ ඇහෙනවා. නමුත් ඒ වාහනය කන්දක් නඟිනකොට, වේගයෙන් යනකොට එන්ජිම රත් වෙනවද, ගියර් පෙට්ටිය ලෙඩ දෙනවද කියලා වාහනය නතර කරලා තියෙද්දි බලාගන්න බැහැ නේද?
ECG එකත් ඒ වගේ. එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඔබ ඇඳක හාන්සි වී සිටින මොහොතේ හදවතේ තත්ත්වය පමණයි. හදවතට රුධිරය සැපයෙන නාළ වල (Coronary Arteries) යම් අවහිරතාවයක් (Block එකක්) තිබුණත්, ඔබ විවේකීව ඉන්නා විට හදවතට ලොකු මහන්සියක් නැති නිසා එම අවහිරතාවය ECG එකෙන් පෙන්නුම් නොකරන්න පුළුවන්.
සාමාන්ය ECG වාර්තාවක් තිබියදීත් හෘදයාබාධයක් එන්නේ ඇයි?
වෛද්ය චන්ද්රශේකර්ට වුණා වගේම, හෘද රුධිර නාළවල 70% – 80%ක අවහිරතාවයක් තිබෙන කෙනෙකුගේ වුවද විවේකීව සිටින විට ගන්නා ECG එකක් (Resting ECG) සම්පූර්ණයෙන්ම සාමාන්ය වෙන්න පුළුවන්. මෙන්න මේ හේතු නිසා ECG එකකින් ලෙඩේ අතපසු වෙන්න පුළුවන්
👉 හෘද නාළවල මේදය තැන්පත් වී තිබුණත්, හදවතට රුධිරය ගලා යාමට තවමත් යම් ඉඩක් තිබෙනවා නම් විවේකී අවස්ථාවේදී ECG එකේ වෙනසක් පෙන්නුම් කරන්නේ නැහැ.
👉 සමහර විට රුධිර නාළවල තැන්පත් වී ඇති මේද තට්ටු (Plaques) හදිසියේම පිපිරී යා හැකියි. එවිට එතැන ක්ෂණිකව ලේ කැටියක් හිර වී රුධිර ගමනාගමනය 100%ක්ම නවතී. මෙය සිදුවන්නේ නිමේෂයකින්. දින 3කට කලින් ECG එක හොඳට තිබුණත්, තුන්වැනි දිනයේ වගේ පිපිරීමක් ඇති වෙන්න පුළුවන්.
එහෙනම් අපි කරගන්න ඕෙන පරීක්ෂණ මොනවාද?
ඔබ වයස අවුරුදු 35-40 පසු කරන අයෙක් නම්, හෝ ඔබට දියවැඩියාව, අධි රුධිර පීඩනය, කොලෙස්ටරෝල්,
දුම්පානය හෝ පවුලේ හෘද රෝග ඉතිහාසයක් ඇත්නම්, සාමාන්ය ECG එකකට පමණක් සීමා නොවී පහත පරීක්ෂණ ගැන වෛද්ය උපදෙස් ලබාගැනීම නුවණට හුරුයි.
👉 ECHO පරීක්ෂණය (Echocardiogram)
මෙය හදවතේ ස්කෑන් පරීක්ෂණයක්. මෙයින් හදවතේ වෑල් වල තත්ත්වය, හදවතේ පොම්ප කිරීමේ හැකියාව (Ejection Fraction) වගේ දේවල් බලාගන්න පුළුවන්.
👉 TMT පරීක්ෂණය (Exercise ECG / Stress Test)
අර කලින් කිව්ව වාහනේ උදාහරණය මතකද? මෙතැනදී කරන්නේ ඔබව මැෂින් එකක් මත ඇවිද්දවලා හෝ දුවවලා හදවතට යම් මහන්සියක් (Stress) ලබා දී, එම අවස්ථාවේදී ECG එකේ වෙනස්කම් වෙනවාද කියා බැලීමයි. විවේකීව සිටින විට නොපෙනෙන අවහිරතා මේ පරීක්ෂණයෙන් හසු කරගන්න පුළුවන්.
👉 Troponin I / T රුධිර
පරීක්ෂාව
පපුවේ අමාරුවක් හැදීගෙන එනවා නම්, මෙය හෘදයාබාධයක්ද කියා තහවුරු කරගන්නා ප්රධානම රුධිර පරීක්ෂණය මෙයයි.
👉 Lipid Profile
රුධිරයේ කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම නිවැරදිව දැනගැනීම.
වෛද්යවරයෙකුටත් මෙහෙම වුණා නම් අපි කොහොමද බේරෙන්නේ?
වෛද්ය චන්ද්රශේකර්ගේ සිදුවීමෙන් අපට පෙනෙන ලොකුම පාඩම තමයි “ආතතිය” (Stress). වෛද්ය වෘත්තිය කියන්නේ දැඩි මානසික හා කායික පීඩනයක් එල්ල වන රැකියාවක්. අධික වෙහෙස, නින්ද නොමැතිකම සහ මානසික ආතතිය හෘද රෝග සඳහා ප්රධානම අවදානම් සාධකයක්.
ඔබ කොයිතරම් නීරෝගිව පෙනුණත්, ECG එක Normal වුණත් පහත ලක්ෂණ තිබේ නම් නොසලකා හරින්න එපා !
👉 ඇවිදින විට, පඩි පෙළක් නඟින විට පපුවේ හිරවෙන ගතියක් දැනීම සහ නතර වූ විට එය ඉබේම අඩුවීම.
👉 හේතුවක් නැතිව අධික ලෙස තෙහෙට්ටුව දැනීම.
👉 පපුවේ දැවිල්ල (Gastritis වගේ දැනුණත් එය හෘද රෝග ලක්ෂණයක් වෙන්න පුළුවන්).
👉 වම් අතේ, බෙල්ලේ හෝ හකු ප්රදේශයේ ඇතිවන වේදනාව.
ECG පරීක්ෂණයක් කියන්නේ මූලික පරීක්ෂණයක් මිස හෘද රෝගයක් නැති බවට සහතිකයක් නෙවෙයි. නාග්පූර්හි වෛද්යවරයාගේ වියෝව අපට කියා දෙන්නේ ජීවිතය කොයිතරම් අවිනිශ්චිතද කියන එක වගේම, අපේ සිරුර ගැන අපි මීට වඩා ගැඹුරින් සොයා බැලිය යුතු බවයි.
ඔබේ ඊළඟ වෛද්ය හමුවේදී ECG එකක් පමණක් නොව, ඔබේ අවදානම් තත්ත්වය අනුව TMT හෝ ECHO පරීක්ෂණයක් අවශ්යද යන්න ඔබේ වෛද්යවරයාගෙන් විමසන්න. පරක්කු වෙලා පසුතැවෙනවාට වඩා, කලින්ම දැනුවත් වීම ජීවිතයක් බේරා ගනීවි.
මෙම ලිපිය දැනුවත් කිරීම සඳහා පමණි. රෝගී තත්ත්වයන් සඳහා සැමවිටම සුදුසුකම් ලත් වෛද්යවරයකුගේ උපදෙස් ලබාගන්න.
