ජීවිතය යනු බොහෝ දෙනකුට ආශීර්වාදයකි. නමුත් ඇතැමෙකුට එය දරාගත නොහැකි තරම් බරක් සහ වේදනාවක් ගෙන එන ගමනක් විය හැකිය. එවැනි අවාසනාවන්ත ඉරණමකට මුහුණ දී, අවසානයේ සිය ජීවිතය අත්හැර දැමීමට නීතිමය අවසරය ලබාගත් ස්පාඤ්ඤ ජාතික තරුණියක වූ නොයාලියා කැස්ටිලෝ රාමෝස්ගේ කතාව වත්මන් සමාජයේ ගැඹුරු කම්පනයක් ඇති කරයි.
කුඩා කල සිටම උරුම වූ අසහනය
2000 වසරේ නොවැම්බර් 14 වැනි දින උපත ලැබූ නොයාලියාගේ ළමා කාලය අනෙකුත් දරුවන්ගේ මෙන් සතුට පිරුණු එකක් නොවීය. ඇගේ මවුපියන්ගේ වෙන්වීම ඇගේ ලෝකය උඩුයටිකුරු කළේය. පවුලේ අසමගිය සහ සමාජයෙන් එල්ල වූ හිරිහැර නිසා කුඩා කල සිටම ඇය දැඩි මානසික පීඩාවකින් පසුවූවාය. වයස අවුරුදු 13 දී ඇය මනෝචිකිත්සක ප්රතිකාර සඳහා යොමු කෙරුණු අතර, එහිදී ඇය උමතු-සම්පීඩන ආබාධයකින් (OCD) පෙළෙන බව හඳුනා ගන්නා ලදි.
ඇගේ පියාගෙන් ලැබිය යුතු රැකවරණය සහ ආදරය ඇයට කිසි දිනක නොලැබුණි. නොයාලියා පවසන පරිදි, පියා නිෙවසේ සිටි අවස්ථාවලදී පවා ඇය සමඟ කතා කිරීමට වඩා පාපන්දු තරග නැරඹීමට උනන්දු වූ අයෙකි. එක් අවස්ථාවක ඇගේ පියා ඇයට පවසා තිබුණේ ඇය “දැනටමත් මියගොස් ඇති” බවයි. පවුලෙන් වෙන්ව සමාජ සේවා ආයතන මඟින් විවිධ පවුල්වල පදිංචි කරනු ලැබූවත්, ඇගේ සිතට කිසිදු සැනසීමක් හෝ අනුකම්පාවක් නොලැබුණු බව ඇය සිය අවසන් කාලයේදී සිහිපත් කළාය.
අමානුෂික දූෂණය සහ බිඳුණු ජීවිතය
නොයාලියාගේ ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වී ගියේ ඇයට මුහුණ දීමට සිදු වූ අමානුෂික ලිංගික හිංසනයන් නිසාය. 2022 වසරේදී බාර්සිලෝනා හි රජයේ පුනරුත්ථාපන නිවාසයක ජීවත් වෙමින් සිටියදී, ඇගේ පෙම්වතා සහ තවත් පිරිමි ළමයින් දෙදෙනකු අතින් ඇය දූෂණයට ලක් විය. මෙම අමිහිරි අත්දැකීමෙන් පසුව පවා ඇයට නිදහසක් නොවූ අතර, පසුව රාත්රී සමාජ ශාලාවකදී තවත් තරුණයන් තිදෙනකු විසින් ඇයව සමූහ දූෂණයට ලක් කරන ලදි.
ඇය පවසන පරිදි, ඇය නිදා සිටියදී පවා ඇගේ පළමු පෙම්වතා ඇයව දූෂණය කර තිබුණි. මෙම සිදුවීම් පිළිබඳව ඇය කිසිදා වාර්තා නොකළද, එමඟින් ඇති වූ මානසික තුවාල කිසිදා සුව නොවන මට්ටමට පත් විය. කාමාතුරයන්ගේ මෙම වධ හිංසා දරා ගැනීමට ශක්තියක් නොවූ ඇය කිහිප වතාවක්ම සියදිවි හානිකර ගැනීමට උත්සාහ කළාය.
රෝද පුටුවකට සීමා වූ සිහින
2022 වසරේ අගභාගයේදී, තවදුරටත් ජීවත් වීමට නොහැකි බව හැඟුණු නොයාලියා, ඇගේ පස්වැනි මහලේ පිහිටි නිවෙසින් බිමට පැන දිවි නසා ගැනීමට උත්සාහ කළාය. නමුත් එම උත්සාහය සාර්ථක නොවූ අතර, ඇගේ ඉණෙන් පහළ කොටස සම්පූර්ණයෙන්ම අංශභාග තත්ත්වයට පත් විය. එතැන් සිට ඇයට සිය ජීවිතය ගත කිරීමට සිදු වූයේ රෝද පුටුවක් මතය. නිදන්ගත වේදනාව සහ දරුණු මානසික අවපීඩනය ඇගේ දෛනික ජීවිතය අපායක් බවට පත් කළේය.
අනායාස මරණය (Euthanasia) සඳහා වූ නීතිමය සටන
ස්පාඤ්ඤයේ පවතින නීතියට අනුව, සුව කළ නොහැකි සහ දරාගත නොහැකි වේදනාවන් විඳින පුද්ගලයින්ට සිය ජීවිතය අවසන් කිරීමට සහය ඉල්ලා සිටිය හැකිය. “මට මේ වේදනාව දරාගත නොහැකිය,” යැයි පවසමින් නොයාලියා 2024 වසරේ සිට මේ සඳහා අධිකරණයේ පිහිට පැතුවාය.
කෙසේ වෙතත්, ඇගේ මරණයට ඇගේ පියා දැඩි ලෙස විරුද්ධ විය. ඔහු කතෝලික නීතිඥයකු මාර්ගයෙන් කැටලෝනියා සහ යුරෝපා අධිකරණ දක්වා කරුණු ඉදිරිපත් කරමින් ඇගේ තීරණය වැළැක්වීමට උත්සාහ කළේය. නමුත් නොයාලියාගේ මානසික සහ කායික දුක්ඛිත තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගත් ස්පාඤ්ඤයේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ඇතුළු අධිකරණ, ඇයට සිය ජීවිතය අවසන් කිරීමට සම්පූර්ණ අයිතිය ඇති බව තීරණය කළේය. 2024 අප්රේල් මාසයේදී අධිකරණය ප්රකාශ කළේ, සුව කළ නොහැකි රෝග සහ මානසික දුර්වලතා නිසා බරපතළ වේදනාවක් විඳින ඇයට ඒ සඳහා ඇති අයිතිය සහතික කරන බවයි.
නිහඬ මරණයකට සූදානම් වීම
“දුක් විඳීම නවත්වන්න කාලය ආවා. මට දැන් මෙහෙන් යන්න ඕනෑ,” යැයි නොයාලියා සිය අවසන් සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී පැවසුවාය. ඇගේ අවසන් කැමැත්ත වූයේ රෝහල් කාමරයක තනිව, ලස්සන ඇඳුමක් ඇඳ, මුහුණේ ආලේපන තවරාගෙන ප්රියජනක ලෙස මිය යාමටයි. ඇගේ මව ද ඇගේ තීරණයට ගරු කළ අතර, 2026 මාර්තු මස අගභාගයේදී ඔවුන් සිය අවසන් හෝරාවන් රෝහල් කාමරයේ එක්ව ගත කළහ.
2026 මාර්තු 26 වන දින රාත්රියේ, 25 හැවිරිදි නොයාලියා කැස්ටිලෝ රාමෝස් සියලු වේදනාවන්ගෙන් මිදී සදහටම දෙනෙත් පියා ගත්තාය. ඇගේ මරණය අපට පෙන්වා දෙන්නේ මවුපියන්ගේ වෙන්වීම, පවුල තුළ අවධානය නොලැබීම සහ ලිංගික හිංසනයන් වැනි සමාජ ගැටලු තරුණ ජීවිත කොතරම් භයානක අඩියකට ඇද දමන්නේද යන්නයි. ඇය මියගියද, ඇගේ කතාව සමාජයේ බොහෝ දෙනෙකුට සිතීමට යමක් ඉතිරි කර ඇත.
නොයාලියාගේ කතාව හුදෙක් එක් තරුණියකගේ මරණය පිළිබඳ පුවතක් පමණක් නොවේ. එය පද්ධතිමය අසාර්ථකත්වයන් රැසක එකතුවකි.
පවුල් පසුබිම
දෙමාපියන්ගේ වෙන්වීම දරුවෙකුගේ මානසික වර්ධනයට කෙතරම් තදින් බලපාන්නේද යන්න මෙයින් පැහැදිලි වේ.
නීතිමය රැකවරණය
රජයේ පුනරුත්ථාපනය මධ්යස්ථානයකදී පවා ඇයට ආරක්ෂාව නොලැබීම දැඩි කණගාටුවට කරුණකි.
මානසික සෞඛ්යය
OCD සහ දරුණු අවපීඩනය වැනි තත්ත්වයන් හමුවේ රෝගියෙකුට අවශ්ය වන්නේ විනිශ්චය කිරීම නොව නිරෝගි මනසක් ඇති කර ගැනීමට උදවු වීමය.
ගැළපෙන විසඳුම්
ඇය සිය දිවි නසා ගැනීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාවේ සිට ඇයට අවශ්ය වූයේ නිවැරදි සහයෝගය වුවත්, ඇයට ලැබුණේ රෝද පුටුවක් සහ තවදුරටත් තීව්ර වූ වේදනාව පමණි.
මෙවැනි තාවකාලික සැනසීම් සොයා යන සමාජයක, නොයාලියා වැනි තරුණියන් සැණින් සිය ජීවිතය අවසන් කිරීමට පෙලඹෙන්නේ ඔවුන්ට ජීවත් වීමට කිසිදු බලාපොරොත්තුවක් ඉතිරි නොවන බැවිනි. ඇගේ ඉරණම දෙස බලන විට, සමාජයේ එක් එක් සාමාජිකයකුට පැවරෙන වගකීම සුළුපටු නොවන බව වටහා ගත යුතුය
TEXT – ප්රියංවදා ඇම්. බන්දුවර්ධන
