අද කාලයේ අප බොහෝ දෙනෙකුට ඇසෙන පොදු මැසිවිල්ලක් තිබේ. ඒ “ජීවිතය හරිම බරයි, ප්රශ්න වැඩියි” යන්නයි. ඇත්තටම ජීවිතය බරක් වන්නේ ප්රශ්න නිසාමද? නැතහොත් අප එම ප්රශ්න බරට
ගැනීමට හුරු වී සිටින නිසාද? සැබවින්ම ජීවිතය ගලා යන්නේ අභියෝග මධ්යයේ වුවත්, එම අභියෝග දෙස බලන දෘෂ්ටිකෝණය වෙනස් කර ගැනීමෙන් ඕනෑම පීඩනයක් සමනය කර ගත හැකි බව අප වටහා ගත යුතුය.
ප්රශ්නයට වඩා විසඳුම දෙස බලන්න
යම් ගැටලුවක් පැනනැඟුණු සැණින් අප එය හිස මත පටවා ගන්නේ නම්, ඉන් ඇති වන පීඩනය නිසා නිවැරදි තීරණ ගැනීමට ඇති මාවත අවහිර වේ. එවිට ඇති වන්නේ මානසික ආතතිය සහ ඕනෑවට වඩා සිතීම (Overthinking) වැනි අහිතකර තත්ත්වයන් පමණි.
මෙම තත්ත්වය ජය ගැනීමට ලෝක සිතියම අලවන්නට උත්සාහ කළ කුඩා දියණියගේ කතාව අපට කදිම පාඩමක් කියා දෙයි. පියා විසින් ලබා දුන් සංකීර්ණ සිතියම මිනිත්තු කිහිපයකින් නිම කිරීමට ඇයට හැකි වූයේ ඇය සිතියම දෙස නොව, එහි අනෙක් පස තිබූ සරල රූපය දෙස බලා එය සකස් කළ බැවිනි. අපගේ ජීවිතයේ ප්රශ්න ද එසේමය. බොහෝ විට ප්රශ්නයේ මුහුණත ඉතා සංකීර්ණ ලෙස පෙනෙන්නට තිබුණත්, එහි අනෙක් පස සරල විසඳුමක් සැඟව තිබිය හැකිය. අවශ්ය වන්නේ ප්රශ්නය දෙස බලන දෘෂ්ටිකෝණය මදක් වෙනස් කිරීම පමණි.
සංකීර්ණ බවින් මිදී සරල ඉලක්ක කරා…
අප අතර සිටින දියණියන්, මවුවරුන් සහ බිරින්දෑවරුන් බොහෝ විට පවුලේ සියලු බර කරට ගෙන දැඩි මානසික වෙහෙසකින් පසුවෙයි. බුදුදහමේ එන එක් තරුණ භික්ෂුවකගේ කතාව මේ පීඩනයට කදිම ඔසුවකි. මහණ වූ පසු අතිවිශාල ශික්ෂාපද සංඛ්යාවක් රැකීමට ඇති බව අසා එම භික්ෂුව දැඩි ලෙස පසුබෑමට ලක් විය. නමුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ උන්වහන්සේට උපදෙස් දුන්නේ සියල්ල අමතක කර “සිත, කය සහ වචනය” යන තුන පමණක් සංවර කර ගන්නා ලෙසයි.
බරක් ලෙස දැනුණු දහස් ගණනක් නීති රීති පසෙක ලා, සරල ඉලක්කයකට අවධානය යොමු කළ එම භික්ෂුව අවසානයේ උතුම් අරහත්භාවය ලැබූ සේක. ඔබත් ඔබේ පවුල් ජීවිතයේ හෝ රැකියාවේ ගැටලු දහසක් ගැන සිතා පීඩාවට පත් නොවී, ඒ සියල්ල නිවැරදි ලෙස සරල කර ගන්නට උත්සාහ කරන්න. ප්රශ්න කුඩා කැබලිවලට කඩා ගත් විට ඒවා විසඳීම පහසුය.
අතීතයේ ‘කුණු ගොඩවල්’ පාරන්න එපා
අපගේ සිත පීඩාවට පත්වන තවත් ප්රධාන හේතුවක් වන්නේ අතීතයේ සිදු වූ අමිහිරි සිදුවීම් නැවත නැවත සිහිපත් කිරීමයි. දේශනයට අනුව, ඇතැම් ප්රශ්න හරියට අසූචි ගොඩක් වැනිය. නුවණැති මිනිසෙකු කරන්නේ අසූචි ගොඩක් දුටු විට එය වසා දැමීම හෝ සෝදා හැරීම මිස, එය නැවත නැවත හාරමින් එහි ගඳ විඳීම නොවේ.
බොහෝ දෙනෙක් කරන්නේ අතීතයේ කෙනෙකු කළ අපහාසයක් හෝ තමාට සිදු වූ අසාධාරණයක් නැවත නැවත සිහිපත් කරමින් සිත රිදවා ගැනීමයි. මෙය හරියට නොදන්නාකම නිසා අසූචි හත්පොළේ ගා ගැනීම වැනි ක්රියාවකි. සමහර ප්රශ්නවලට ඇති හොඳම විසඳුම නම් ඒවා අමතක කර දමා ඉදිරියට යාමයි. අතීතයේ සිරකරු වීම නවතා වර්තමානයේ ජීවත් වීමට පුරුදු වන්න.
උපේක්ෂාවෙන් ලබන මානසික සුවය
ජීවිතයට ලැබෙන මහා ලාභයක් වුවද බරක් කර නොගැනීමට අප වගබලා ගත යුතුය. අනාගතයේ ලැබෙන්නට යන දෙයක් ගැන හෝ තිබෙන දෙයක් රැකගන්නා ආකාරය ගැන සිතා අනවශ්ය ලෙස තැවෙන්නට එපා. කොසොල් රජුගේ ඇමැතිවරයා සිරගත වූ මොහොතේ, ඔහු එය තමාට වෛර කරන්නන්ගේ කුමන්ත්රණයක් ලෙස සිතා කෝපයට පත් නොවීය. ඒ වෙනුවට ඔහු එය තමාට භාවනා කිරීමට ලැබුණු අවස්ථාවක් ලෙස සලකා කටයුතු කළේය.
සැප මෙන්ම දුක ද අනිත්ය බව වටහා ගැනීම හෙවත් උපේක්ෂාවෙන් යුතුව ප්රශ්න දෙස බැලීම සැබෑ මානසික නිදහසට මඟයි. ඕනෑම දුෂ්කර අවස්ථාවක් වුවද තම අධ්යාත්මික දියුණුවට අවස්ථාවක් කර ගත හැකි බව එම ඇමතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
ජීවිතය ජයගන්නා කලාව
අවසාන වශයෙන්, ජීවිතය යනු ප්රශ්න සහ අභියෝගවල එකතුවකි. නමුත් එම ප්රශ්න ඔබව යටපත් කිරීමට ඉඩ නොදෙන්න. ප්රශ්නයක් පැමිණි විට එය මහා මෙරක් ලෙස නොසිතා, සරලව විග්රහ කර ගැනීමට හුරු වන්න. අනවශ්ය ලෙස සිතීමෙන් බැහැර වී, අතීතය අමතක කර, වර්තමාන මොහොතේ සතුටින් සිටීමට උත්සාහ කරන්න.
සැහැල්ලුවෙන් ජීවත් වීම යනු කිසිවක් නොකර සිටීම නොව, කරන සෑම දෙයක්ම මනසේ බරක් රඳවා නොගෙන සිහියෙන් යුතුව ඉටු කිරීමයි. ඔබත් අද සිටම ප්රශ්න බරට නොගෙන, සැහැල්ලු සිතින් ජීවිතයට මුහුණ දෙන්න. එයයි ජීවිතය ජයගැනීමේ උතුම්ම සහ සුන්දරම කලාව.
TEXT – මධුර ප්රභාත් ගමගේ
